Hướng dẫn thực hiện VietGAP cho sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả cao

Để xây dựng nền nông nghiệp Việt Nam an toàn và bền vững, các địa phương cần tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện VietGAP trong sản xuất nông sản cho người dân. VietGAP đã và đang từng bước đưa nông sản Việt Nam hướng tới các thị trường thế giới. 

Tiêu chuẩn VietGAP áp dụng cho những đối tượng nào?

Tất cả các doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân hoạt động trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản đều có thế áp dụng tiêu chuẩn VietGAP.

• Đối với lĩnh vực trồng trọt: Theo TCVN 11891-1:2017, tiêu chuẩn VietGAP áp dụng cho các hoạt động trồng trọt, canh tác tất cả các sản phẩm nông sản nguồn gốc thực vật. Bao gồm: Trái cây, rau ăn củ/quả/lá, các loại ngũ cốc và các loại hạt.
• Đối với chăn nuôi: VietGAP áp dụng cho các đối tượng vật nuôi.
• Đối với thủy sản: Các đối tượng được áp dụng VietGAP như: Động vật thủy sản và thực vật thủy sản với mục đích chung là dùng làm thực phẩm cho con người.

Hướng dẫn thực hiện VietGAP trong nông nghiệp

Cơ sở vật chất

Để đảm bảo quá trình sản xuất nông nghiệp theo VietGAP, nông dân cần xác định vùng sản xuất phù hợp với mỗi loại nông sản. Khu vực sản xuất nông sản phải được trang bị đầy đủ các thiết bị, máy móc và bảo hộ cho hoạt động sản xuất cũng như người lao động.

Đối với VietGAP trồng trọt

Khu vực sản xuất phải nằm trong quy hoạch; đất trồng, nước tưới, nước rửa sản phẩm phải được xác định đủ tiêu chuẩn về độ an toàn theo quy định hiện hành.

Cần có sơ đồ về: Khu vực sản xuất, nơi chứa phân bón, thuốc BVTV, các dụng cụ phục vụ sản xuất, vị trí sơ chế, bảo quản sản phẩm và các khu vực xung quanh doanh nghiệp.

• Các dụng cụ để chứa hoặc kho chứa phân bón, hóa chất,… cần được làm kín, không để rò rỉ ra bên ngoài
• Trang thiết bị, máy móc: Cần được làm sạch trước và sau khi sử dụng, định kỳ phải bảo dưỡng tránh gây tai nạn cho người sử dụng và làm ô nhiễm sản phẩm.

→ Xem thêm: VietGAP trồng trọt và những quy định của VietGAP trồng trọt

Đối với VietGAP chăn nuôi

Địa điểm xây dựng trang trại phải cách xa trường học, bệnh viện,… Có đủ nguồn nước sạch phục vụ cho chăn nuôi và xử lý môi trường.

Trang trại phải có sơ đồ thiết kế, đảm bảo thông thoáng, bố trí riêng biệt với các khu chuồng, kho thức ăn, vật tư, công trình cấp nước và khu xử lý chất thải.

• Bố trí khu vực khử trùng tại cổng ra và các khu chuồng nuôi.
• Máng ăn, uống cho chăn nuôi phải đảm bảo không gây độc và dễ vệ sinh, tẩy rửa.
• Trang bị đầy đủ các thiết bị máy móc phục vụ chăn nuôi.

→ Xem thêm: Quy trình thực hành tiêu chuẩn VietGAP chăn nuôi

Đối với VietGAP thủy sản

Cơ sở xây dựng tại vị trí ít bị ảnh hưởng bởi khu vực có nguy cơ mất an toàn thực phẩm, nằm ngoài phạm vi bảo tồn quốc gia, khu bảo vệ nghiêm ngặt.

• Khu vực nuôi trồng phải được xây dựng bằng vật liệu không gây ô nhiễm, độc hại cho thủy sản nuôi. Phải có hệ thống cấp nước, thải nước riêng biệt. 
• Có biện pháp xử lý chất thải phù hợp tránh ảnh hưởng cho thủy sản nuôi và môi trường.
• Trang bị các thiết bị, máy móc, dụng cụ đảm bảo phù hợp cho hoạt động, được bảo quản, bảo dưỡng đúng cách. 

Với mỗi lĩnh vực sẽ có lựa chọn vùng nuôi trồng khác nhau. Nhằm đảm bảo an toàn cho hệ sinh thái và môi trường xung quanh. 

→ Xem thêm: Yêu cầu của Tiêu chuẩn Vietgap trong nuôi trồng thủy sản

Quy trình sản xuất

Quá trình áp dụng VietGAP cho trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản phải đảm bảo các yêu cầu về an toàn thực phẩm và an tâm cho người tiêu dùng: 

• An toàn thực phẩm: Không gây hại, ảnh hưởng cho người tiêu dùng.
• An toàn cho môi trường và hệ sinh thái xung quanh.
• An toàn lao động cho người sản xuất.
• An tâm truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Quy trình trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản theo VietGAP bao gồm:

• Quy trình nuôi trồng và chăm sóc gồm: Lựa chọn cây giống/con giống có nguồn gốc rõ ràng, khu vực nuôi trồng, nguồn nước sử dụng cho sản xuất, phòng ngừa dịch bệnh hại, phân bón và thức ăn chăn nuôi,…
• Quy trình thu hoạch gồm: Lên kế hoạch, chuẩn bị dụng cụ và nhân công, thu hoạch nông sản, kiểm tra chất lượng và vận chuyển đến nơi đóng gói sản phẩm,…
• Quy trình đóng gói, dán nhãn sản phẩm gồm: Lựa chọn bao bì, dán nhãn, bảo quản, kiểm tra chất lượng bao bì, ghi nhãn,…

Ghi chép và lưu trữ hồ sơ

Cơ sở nuôi trồng cần có tài liệu và hồ sơ liên quan đến quá trình sản xuất, đóng gói, ghi nhãn, an toàn thực phẩm, an toàn lao động và bảo vệ môi trường.

• Tài liệu áp dụng trong cơ sở nuôi trồng phải được phê duyệt/xem xét, cập nhật, phê duyệt lại khi cần và kiểm soát bởi người có trách nhiệm của cơ sở sản xuất và đảm bảo việc sử dụng đúng tài liệu còn hiệu lực. Tài liệu cần sẵn có trước khi bắt đầu vụ nuôi.
• Hồ sơ liên quan đến quá trình sản xuất, bao gói, ghi nhãn phải được ghi chép, duy trì và luôn sẵn có hồ sơ/bằng chứng chứng minh về việc đã tuân thủ các quy định VietGAP trong quá trình sản xuất, bao gói, ghi nhãn; phải đảm bảo khả năng truy xuất khi có yêu cầu.

Môi trường làm việc và an toàn lao động

• Cần cung cấp các điều kiện làm việc, sinh hoạt và trang thiết bị tối thiểu, an toàn cho người lao động.
• Cần có quy định về bảo hộ lao động, hướng dẫn sử dụng an toàn trang thiết bị, máy móc, dụng cụ trong quá trình sản xuất.
• Bảo hộ lao động (quần áo, găng tay, khẩu trang, ủng…) cần được vệ sinh sạch trước, sau khi sử dụng và để đúng nơi quy định, không để chung với nơi chứa thuốc BVTV, phân bón và các hóa chất khác.
• Cần có thiết bị hoặc dụng cụ sơ cứu và hướng dẫn sơ cứu để xử lý trong trường hợp cần thiết.

VietGAP mang lại lợi ích thiết thực cho nền nông nghiệp Việt Nam

VietGAP đem lại hiệu quả cao cho nông nghiệp Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế và đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

• Áp dụng VietGAP giúp nông dân nâng cao nhận thức về sản xuất nông nghiệp bền vững, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. 
• Sản xuất nông nghiệp theo VietGAP giúp đảm bảo lượng sản phẩm, tăng sự tin tưởng cho người tiêu dùng. Từ đó, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển chuỗi cung ứng nông sản an toàn và bền vững.
• Đặc biệt, VietGAP còn góp phần xây dựng thương hiệu cho nông sản Việt Nam, mở ra cánh cửa cho nông nghiệp Việt Nam hướng tới các thị trường quốc tế.

VietGAP được kỳ vọng sẽ là “cánh cửa” giúp nông sản Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. Hướng dẫn thực hiện VietGAP trong sản xuất nông nghiệp mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người nông dân. Bên cạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm thiểu rủi ro, VietGAP còn giúp tăng giá trị sản phẩm và xây dựng thương hiệu uy tín.