Truy Xuất Nguồn Gốc Trái Cây Xuất Khẩu Cần Những Thông Tin Gì? Đây là câu hỏi then chốt mà mọi hợp tác xã, doanh nghiệp xuất khẩu trái cây tươi tại Việt Nam phải nắm vững nếu muốn vượt qua các hàng rào kiểm dịch kỹ thuật khắt khe của các thị trường quốc tế như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu (EU), Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong thương mại nông sản hiện đại, việc minh bạch thông tin không chỉ là bằng chứng chứng minh chất lượng an toàn thực phẩm mà còn là điều kiện bắt buộc để các lô hàng được cấp phép thông quan chính ngạch.
Tại sao cần xác định truy xuất nguồn gốc trái cây xuất khẩu?
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và các tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật ngày càng được nâng cao, trái cây tươi không còn có thể xuất khẩu dựa trên các phương thức thu gom trôi nổi, thiếu kiểm soát như trước đây. Bất kỳ một lô xoài, thanh long, sầu riêng, bưởi hay chuối xuất khẩu nào khi cập cảng nước nhập khẩu đều phải chịu sự kiểm tra nghiêm ngặt về đối tượng kiểm dịch dịch hại (như ruồi đục quả, rệp sáp, mọt đục cành) và giới hạn dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật. Việc thấu hiểu Truy Xuất Nguồn Gốc Trái Cây Xuất Khẩu Cần Những Thông Tin Gì? giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hệ thống dữ liệu hoàn chỉnh, sẵn sàng giải trình trước mọi yêu cầu kiểm tra của hải quan và cơ quan kiểm dịch nước bạn.
Hơn thế nữa, hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch đóng vai trò như chiếc “phao cứu sinh” khi xảy ra các sự cố cảnh báo an toàn thực phẩm. Thay vì việc toàn bộ các lô hàng nông sản của một địa phương hay quốc gia bị đình chỉ nhập khẩu hàng loạt, dữ liệu truy xuất cho phép cơ quan chức năng khoanh vùng chính xác một lô hàng lỗi xuất phát từ trang trại hay cơ sở đóng gói cụ thể nào. Điều này giúp doanh nghiệp nhanh chóng điều tra nguyên nhân gốc rễ, thực hiện hành động khắc phục kịp thời và bảo vệ uy tín thương hiệu trái cây Việt Nam trên trường quốc tế.
Các nhóm thông tin bắt buộc tại vùng trồng (Mã số vùng trồng – PUC)
Tại mắt xích đầu tiên của chuỗi cung ứng – tức vùng trồng nguyên liệu, thông tin truy xuất nguồn gốc phải được chuẩn hóa theo quy chuẩn quản lý Mã số vùng trồng (PUC) do Cục Bảo vệ Thực vật cấp. Trước hết là nhóm thông tin định danh: tên vùng trồng, vị trí địa lý hành chính chi tiết, tọa độ GPS các góc ranh giới của vùng trồng, diện tích canh tác (tính theo hecta), chủng loại cây ăn trái và cơ cấu giống cây trồng. Tiếp theo là thông tin về chủ sở hữu hoặc tổ chức đại diện (hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp liên kết), kèm theo danh sách chi tiết các hộ nông dân thành viên và diện tích canh tác thực tế của từng hộ.

Nhóm thông tin quan trọng nhất tại vùng trồng là nhật ký canh tác điện tử, ghi chép liên tục suốt mùa vụ. Nhật ký này phải thể hiện minh bạch: lịch trình sử dụng phân bón (loại phân bón, nguồn gốc, liều lượng); nhật ký phòng trừ dịch hại (ngày phun xịt, tên thương mại của thuốc, tên hoạt chất, liều lượng pha chế, lý do xử lý dịch hại và thời gian cách ly PHI nghiêm ngặt trước ngày thu hoạch). Ngoài ra, hồ sơ vùng trồng phải lưu giữ biên bản giám sát định kỳ đối với các loài sinh vật gây hại thuộc diện kiểm dịch của nước nhập khẩu (như dữ liệu kiểm tra bẫy ruồi Bactrocera hàng tuần), chứng nhận kiểm nghiệm chất lượng đất và nước tưới theo định kỳ.
Thông tin bắt buộc tại cơ sở đóng gói (Mã số PHC) và quá trình xử lý kỹ thuật
Khi trái cây tươi được thu hoạch và vận chuyển về cơ sở đóng gói xuất khẩu, toàn bộ dữ liệu phải được kết nối liền mạch với Mã số cơ sở đóng gói (PHC). Nhóm thông tin đầu tiên là thông tin tiếp nhận nguyên liệu và định danh số lô (Lot/Batch Number): ngày giờ tiếp nhận, tên nhà vườn hoặc mã PUC cung cấp, khối lượng trái cây tươi nhập kho, kết quả kiểm tra ngoại quan đầu vào (độ chín, kích cỡ quả, tỷ lệ trầy xước, sâu bệnh). Mỗi đợt thu hoạch từ một vùng trồng cụ thể phải được gán một mã số lô hàng duy nhất để không bị phối trộn lẫn lộn với trái cây từ các vùng trồng chưa được cấp mã số.

Nhóm thông tin tiếp theo mô tả chi tiết quy trình xử lý kỹ thuật kiểm dịch sau thu hoạch tại nhà xưởng. Đối với các thị trường có yêu cầu khắt khe, hồ sơ phải ghi nhận chi tiết: nồng độ chất khử trùng trong bể rửa (như nước Clo hoặc Ozon), quy trình sục rửa làm sạch nấm muội và bụi bẩn, hệ thống thổi khô bằng gió sạch. Đặc biệt, đối với các loại quả xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc Australia, phải có dữ liệu kiểm soát nhiệt độ và thời gian xử lý hơi nước nóng (VHT – Vapor Heat Treatment) hoặc hồ sơ liều lượng chiếu xạ kiểm dịch. Cuối cùng là thông tin về ngày đóng gói, quy cách bao bì, loại thùng carton, nhiệt độ bảo quản lạnh tiêu chuẩn (thường từ 2 – 8°C tùy loại trái cây) và độ ẩm lưu kho trước khi xếp lên container xuất bãi.
Yêu cầu hiển thị thông tin tem nhãn, mã QR và hồ sơ chứng từ xuất khẩu
Sau khi hoàn tất quá trình đóng gói, toàn bộ thông tin truy xuất nguồn gốc phải được thể hiện trực quan trên bao bì hàng hóa thông qua hệ thống tem nhãn xuất khẩu và mã số điện tử. Trên mỗi thùng carton xuất khẩu bắt buộc phải in hoặc dán tem nhãn chứa các thông tin tối thiểu theo quy định quốc tế: Tên sản phẩm trái cây bằng tiếng Anh (hoặc ngôn ngữ của nước nhập khẩu), xuất xứ hàng hóa “Product of Vietnam”, tên và mã số vùng trồng (PUC), tên và mã số cơ sở đóng gói (PHC), ngày đóng gói và số lô sản xuất. Riêng với thị trường Trung Quốc, theo quy định Lệnh 280 mới nhất của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), trên bao bì phải thể hiện rõ mã số doanh nghiệp do GACC phê duyệt trên hệ thống CIFER.

Bên cạnh tem chữ truyền thống, việc tích hợp mã QR truy xuất nguồn gốc điện tử trên bao bì hoặc tem dán trực tiếp lên từng quả đang là xu thế tất yếu. Khi quét mã QR bằng điện thoại thông minh, hệ thống phải truy xuất ngay lập tức chuỗi dữ liệu: thông tin nhà vườn, mã PUC, hình ảnh quy trình đóng gói, chứng nhận an toàn thực phẩm của cơ sở và nhật ký xử lý lô hàng. Đi kèm với lô hàng xuất khẩu là bộ hồ sơ chứng từ điện tử đầy đủ gồm: Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) do Chi cục Kiểm dịch thực vật cấp, Phiếu kết quả kiểm nghiệm dư lượng hóa chất (COA) từ phòng thử nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025 và Vận đơn đường biển/đường bộ.
Dịch vụ chứng nhận an toàn thực phẩm và hỗ trợ mã số xuất khẩu tại Q-CERT
Q-CERT là tổ chức chứng nhận độc lập uy tín hàng đầu trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm tại Việt Nam, mang đến giải pháp toàn diện giúp doanh nghiệp xây dựng chuỗi cung ứng trái cây đạt chuẩn quốc tế:
- Đánh giá chứng nhận VietGAP Trồng trọt & GlobalG.A.P.: Xây dựng nền tảng canh tác chuẩn hóa, kiểm soát toàn diện mối nguy sinh hóa tại vùng trồng cây ăn trái.
- Đánh giá chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm HACCP / ISO 22000: Chuẩn hóa cơ sở hạ tầng, quy trình vận hành và kiểm soát mối nguy tại các nhà máy, cơ sở đóng gói nông sản xuất khẩu.
- Khảo sát thực trạng và hỗ trợ kỹ thuật vùng trồng, cơ sở đóng gói: Rà soát thực địa, chỉ ra các điểm chưa phù hợp để đơn vị khắc phục theo đúng quy định chuyên ngành.
- Hỗ trợ thủ tục đăng ký mã số xuất khẩu GACC sang Trung Quốc theo Lệnh 280: Hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, hỗ trợ kê khai dữ liệu trên cổng thông tin CIFER và theo dõi tiến độ phê duyệt mã số từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
Đồng hành cùng Q-CERT, các hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu trái cây sẽ tiết kiệm tối đa thời gian, nguồn lực, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch vững chắc và tự tin đưa nông sản Việt Nam chinh phục các thị trường khó tính nhất trên toàn thế giới.
Doanh nghiệp có thắc mắc hoặc cần hỗ trợ, liên hệ Q-CERT qua hotline 096.1606.610 hoặc 096.2433.610 ngay hôm nay để được hỗ trợ kịp thời!
Fanpage: Q-CERT – Niềm tin của nông sản xuất khẩu
Youtube: Chứng nhận Q-CERT


Bài viết liên quan: