Xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc đã mở ra nhiều cơ hội lớn cho nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để xuất khẩu thành công, các doanh nghiệp cần đáp ứng những yêu cầu khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, kiểm nghiệm kiểm dịch,… Vì vậy, doanh nghiệp cần nắm được những điều kiện tiên quyết mà Tổng cục Hải quan Trung Quốc quy định đối với nông sản nhập khẩu.
Tình hình xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc
Qua nhiều năm nỗ lực, Việt Nam đã có 16 mặt hàng nông sản được nhập khẩu vào Trung Quốc bao gồm: Sầu riêng, sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, tổ yến, khoai lang, thanh long, nhãn, chôm chôm, xoài, mít, dưa hấu, chuối, thạch đen, măng cụt, vải và chanh dây. Bên cạnh đó, GACC đã cập nhật thêm 20 sản phẩm giao thương truyền thống có nguồn gốc thực vật tại Phụ lục 1
Theo thống kê mới nhất của Bộ NN&PTNT, 9 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc đạt 9,26 tỷ USD. Trong đó kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 3,4 tỷ USD, tăng 36% so với cùng kỳ năm 2023. Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng nghiêm ngặt đối với các yêu cầu về an toàn thực phẩm, đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải đáp ứng được. Do đó, nông sản Việt Nam xuất khẩu vào thị trường này cũng gặp phải nhiều thách thức về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, kiểm tra và kiểm dịch thực vật.
Chính vì vậy, các doanh nghiệp cần tập trung đầu tư vào công nghệ sản xuất, chế biến, áp dụng các kỹ thuật, tiêu chuẩn quốc tế để đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Xây dựng mô hình sản xuất nông sản theo các tiêu chuẩn về thực hành sản xuất tốt như VietGAP, GlobalGAP. Đăng ký mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói nhằm nâng cao thương hiệu nông sản Việt Nam và dễ dàng truy xuất nguồn gốc.
Điều kiện để nông sản Việt Nam xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc
Tổng cục Hải quan Trung Quốc ngày càng siết chặt các quy định về nông sản xuất khẩu vào thị trường này. Do đó, để xuất khẩu nông sản vào thị trường tỷ dân, các doanh nghiệp phải tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng mà Trung Quốc quy định. Điều kiện tiên quyết và bắt buộc là loại nông sản này phải nằm trong danh mục được Trung Quốc cho phép nhập khẩu.
Đăng ký mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói
Đối với vùng trồng xuất khẩu, Trung Quốc đưa ra 5 quy định dưới đây:
- Vùng trồng phải áp dụng thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP
- Bộ NN&PTNT sẽ giám sát đối tượng kiểm dịch thực vật mà Tổng cục Hải quan Trung Quốc quan tâm
- Vùng trồng không có các đối tượng kiểm dịch thực vật theo GACC quy định
- Phải được theo dõi và giám sát sinh vật gây hại
- Ghi chép, lưu trữ hồ sơ giám sát và phòng trừ sinh vật gây hại
Đối với cơ sở đóng gói xuất khẩu:
- Cơ sở phải có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm như: HACCP, ISO 22000,…
- Thiết lập hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
- Sau khi đóng gói phải bảo quản ở khu vực riêng biệt, không đủ chung với hàng xuất khẩu sang thị trường khác.
- Ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất, đảm bảo truy xuất được nguồn gốc sản phẩm.
- Đảm bảo các quá trình từ khâu chọn nguyên liệu đến khâu xuất khẩu đều được thực hiện theo quy định về kiểm dịch thực vật của GACC.
Theo quy định xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc, nông sản phải được thu mua từ những vùng trồng và đóng gói tại cơ sở đã được Cục Bảo vệ thực vật cấp mã số và được Tổng cục Hải quan Trung Quốc công nhận. Do đó mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói trở thành điều kiện bắt buộc khi xuất khẩu nông sản sang thị trường này.
Đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm
Áp dụng các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt như VietGAP, GlobalGAP vào quá trình sản xuất nông sản giúp đảm bảo tính minh bạch để truy nguyên nguồn gốc sản phẩm và nâng cao chất lượng cũng như hiệu quả sản xuất nông sản Việt Nam.
Bên cạnh đó, các cơ sở chế biến, đóng gói nông sản cần thiết lập hệ thống quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất, đảm bảo thực phẩm xuất sang Trung Quốc đáp ứng yêu cầu về kiểm dịch thực vật và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của thị trường này.
Quy định dư lượng thuốc bảo vệ thực vật
Giới hạn dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm được Trung Quốc quy định trong tiêu chuẩn GB 2763-2019 và cập nhật mới nhất là GB 2763-2021. Tiêu chuẩn này quy định 10.092 mức giới hạn dư lượng thuốc tối đa với 564 loại thuốc bảo vệ thực vật, trong danh mục 376 thực phẩm. Số lượng thuốc bảo vệ thực vật trong tiêu chuẩn GB 2763-2021 tăng 81 loại, giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tăng 2.985 loại so với tiêu chuẩn cũ.
Lô hàng nông sản xuất khẩu sẽ bị từ chối hoặc tiêu hủy nếu dư lượng thuốc BVTV hoặc chất độc hại khác vượt quá tiêu chuẩn về an toàn và y tế của Trung Quốc. Qua đó, cục Hải quan Trung Quốc sẽ thông báo cho Bộ NN&PTNT có thể áp dụng biện pháp tạm dừng nhập khẩu từ vùng trồng (hoặc doanh nghiệp) đó vào thị trường Trung Quốc.
Quy định về bao bì, nhãn mác, đóng gói
- Bao bì bao gồm các nội dung cơ bản sau: Tên sản phẩm, số lượng, trọng lượng, nguồn gốc xuất xứ, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, nơi đến,… bằng tiếng Trung Quốc hoặc tiếng Anh.
- Đóng gói
- Trên bao bì (thùng, kiện) phải có các nội dung: Tên loại nông sản, nơi sản xuất, nơi đóng gói hoặc mã số hiệu/mã code.
- Trên bao bì có dán sẵn tem nhãn truy xuất nguồn gốc xuất xứ. Tất cả bao bì phải ghi chữ “Để xuất khẩu đi Trung Quốc” bằng tiếng Trung Quốc hoặc tiếng Anh.
- Tem mác: Nội dung của tem mác gồm: Tên tổ chức xuất khẩu, tên vùng trồng và mã số đăng kỳ vùng trồng, chủng loại hoa quả, tên cơ sở đóng gói và mã số đăng ký cơ sở đóng gói.
Thủ tục hành chính
- Đăng ký doanh nghiệp: Doanh nghiệp phải được đăng ký kinh doanh và có đủ năng lực pháp lý để xuất khẩu.
- Giấy phép xuất khẩu: Cần có đầy đủ các giấy phép xuất khẩu theo quy định của cả Việt Nam và Trung Quốc.
- Hợp đồng thương mại: Có hợp đồng thương mại rõ ràng với đối tác nhập khẩu tại Trung Quốc.
- Các giấy tờ khác: Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật, hóa đơn, chứng từ vận chuyển…
Thủ tục xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc
Thủ tục kiểm dịch thực vật nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc
Trước khi thực hiện thủ tục xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc, doanh nghiệp xuất khẩu cần phải làm thủ tục kiểm dịch thực vật nông sản xuất khẩu. Quy trình kiểm dịch thực vật bao gồm:
- Bước 1: Đăng ký tài khoản tại cơ quan Kiểm dịch thực vật vùng để làm kiểm dịch thực vật cho nông sản.
- Bước 2: Tại cơ quan Kiểm dịch thực vật vùng, đơn vị cần đăng ký lô hàng cần kiểm dịch thực vật.
- Bước 3: Làm thủ tục kiểm tra lấy mẫu lô hàng cần kiểm dịch. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ kiểm tra kiểm dịch thực vật, lấy mẫu 2% trong 2 năm đầu tiên theo quy định. Trong thời gian này không phát hiện vi phạm về kiểm dịch thực vật sẽ giảm tỷ lệ xuống còn 1%.
- Bước 4: Khai điện tử đơn hàng nông sản xuất khẩu.
- Bước 5: Nộp hồ sơ hoàn chỉnh để lấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nông sản
Thủ tục hải quan xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc
Quy trình thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc gồm các bước:
- Bước 1: Kiểm tra chính sách mặt hàng nông sản, chính sách thuế.
- Bước 2: Chuẩn bị đầy đủ bộ chứng từ theo quy định.
- Bước 3: Khai tờ khai hải quan.
- Bước 4: Đơn vị xuất khẩu tiến hành làm thủ tục hải quan xuất khẩu tại chi cục hải quan.
- Bước 5: Tiến hành thông quan và thanh lý tờ khai hải quan.
Dịch vụ đăng ký xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc của QCERT
- QCERT đăng ký mã số xuất khẩu trên hệ thống CIFER cho doanh nghiệp.
- Đăng ký mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
- Đánh giá các chứng nhận nông sản và an toàn thực phẩm như: VietGAP, HACCP, ISO 22000,…
Như vậy, để nông sản Việt Nam có thể chinh phục thị trường Trung Quốc đầy tiềm năng, các doanh nghiệp cần đáp ứng những yêu cầu khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và thủ tục hành chính. Việc xây dựng hệ thống sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP là điều kiện tiên quyết để đáp ứng các yêu cầu này. QCERT là tổ chức đánh giá cung cấp các dịch vụ chứng nhận VietGAP, đánh giá mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói và các chứng nhận an toàn thực phẩm khác như HACCP, ISO 22000,… đáp ứng yêu cầu chuẩn mực của thị trường quốc tế. Hãy liên hệ với chúng tôi để tìm hiểu thêm về dịch vụ!
Bài viết liên quan: