Nguyên nhân của vàng O sầu riêng và cách khắc phục

Vàng O sầu riêng là hiện tượng sầu riêng bị nhiễm chất Auramine O (chất vàng O). Tình trạng sầu riêng nhiễm chất vàng O gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình trạng xuất khẩu, là nguyên nhân của nhiều công hàng sầu riêng bị quay đầu. Vậy đâu là nguyên nhân của vàng O sầu riêng và cách khắc phục như thế nào?

Tác hại của vàng O sầu riêng

Vàng O (Auramine O) là một loại thuốc nhuộm tổng hợp thuộc nhóm diarylmethane. Nó được dùng trong công nghiệp nhuộm vải, giấy, da, và trong phòng thí nghiệm để nhuộm vi khuẩn. Đây là chất không được phép sử dụng trong thực phẩm hay nông sản vì tính độc hại và khả năng gây ung thư theo phân loại của Tổ chức Nghiên cứu Ung thư (IARC). Auramine O có độ bền cao, khó phân hủy khi chế biến bình thường (nấu, sấy) — nên một khi đã nhiễm vào sản phẩm, rất khó loại bỏ hoàn toàn.

Tác hại với sức khỏe

• Khi con người tiêu thụ thực phẩm nhiễm vàng O lâu dài, có nguy cơ bị ảnh hưởng hệ tiêu hóa, gan, thận, và khả năng gây đột biến tế bào.

• Vàng O được xếp vào nhóm chất có khả năng gây ung thư (IARC – nhóm 3).

• Các triệu chứng cấp tính có thể là đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy khi tiếp xúc liều cao.

• Vì vàng O bền vững với nhiệt, việc nấu hoặc chế biến bình thường khó loại bỏ nó hoàn toàn trong thực phẩm.

Ảnh hưởng thương mại

• Nhiều thị trường nhập khẩu, đặc biệt khi doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc, đã siết chặt yêu cầu kiểm tra dư lượng vàng O và kim loại nặng trong sầu riêng. Nhiều lô hàng vàng O sầu riêng bị trả lại vì không đạt tiêu chuẩn.

• Việc phát hiện vàng O làm mất uy tín thương hiệu, ảnh hưởng giá bán, và gây rủi ro thương mại.

• Các cơ quan chức năng đã chỉ định các phòng kiểm nghiệm được công nhận để xét nghiệm dư lượng vàng O trong sầu riêng để đảm bảo chất lượng xuất khẩu.

Nguyên nhân của vàng O sầu riêng

Chất vàng O thường được xử dụng để tẩm, nhuộm vỏ hay trái sầu riêng nhằm làm đẹp màu vàng óng hoặc kéo dài tuổi thọ trái. Dưới đây là những phương thức mà người trồng hoặc thương lái có thể sử dụng dẫn đến tình trạng vàng O sầu riêng:

• Quét hoặc phun dung dịch chứa vàng O lên vỏ trái

• • Trái sau khi thu hái có thể được nhúng, phun hoặc quét một lớp dịch có pha vàng O để làm vỏ trái có màu vàng đồng đều hơn, đẹp mắt hơn khi bán ra thị trường.

  • Vì vàng O dễ tan trong nước, việc xử lý vỏ ẩm giúp nó thẩm thấu vào lớp vỏ ngoài.

• Ngâm trái trong dung dịch vàng O

• • Trái đã thu hoạch có thể được ngâm trong dung dịch có vàng O để nhuộm toàn phần lớp vỏ hoặc lớp cùi sát vỏ.

  • Điều này ít được dùng vì có thể ảnh hưởng vị, chất lượng trái nếu thấm sâu.

• Phối trộn hoặc tưới thuốc chứa vàng O

  • Có ít thông tin ghi nhận việc dùng vàng O trong phân thuốc hay tưới cây để làm “vàng vỏ từ gốc”, vì bản chất vàng O là thuốc nhuộm công nghiệp, không có giá trị dinh dưỡng; việc đưa nó vào đất/cây không mang lợi ích sinh học.

  • Tuy nhiên, có thể một số đơn vị lạm dụng hoặc trộn với hóa chất khác để tạo hiệu ứng màu.

Do tính chất phẩm nhuộm, vàng O thường bị sử dụng xử lý trái sau thu hoạch hoặc dùng trên vỏ, chứ không phải đưa vào cây từ bên trong thường xuyên.

Biện pháp phòng chống và loại bỏ chất vàng O trong sầu riêng

• Chuẩn hóa hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật: Xây dựng và chuẩn hóa hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành hàng riêng để kiểm soát chất lượng sản phẩm.
• Xây dựng chiến lược phát triển bền vững: Phát triển chiến lược phát triển bền vững cho sản phẩm riêng, tập trung vào chất lượng và an toàn thực phẩm.
• Tăng cường kiểm tra và giám sát: Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ sử dụng hóa chất trong trồng trọt và chế biến để ngăn chặn tình trạng sử dụng chất cấm.

Vàng O sầu riêng là chất gây hại cho sức khỏe con người, là chất cấm trong sản xuất và xuất khẩu. Vì vậy, việc doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân sử dụng chất vàng O để làm đẹp sản phẩm là hành vi đáng lên án và ảnh hưởng mạnh đến uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

=>> Xem thêm: Sầu riêng nhiễm Cadimi