Tiêu chuẩn xuất khẩu nông sản sang EU là mối quan tâm của rất nhiều doanh nghiệp. EU là thị trường giàu tiềm năng đối với nông sản Việt. Do đó để nông sản thâm nhập sâu vào thị trường này, các doanh nghiệp cần nắm rõ và đáp ứng được tiêu chuẩn về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc của EU.
Thuận lợi và thách thức đối với nông sản Việt Nam xuất khẩu sang EU
EU là một trong những thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam. Hiệp định EVFTA được coi là cơ hội để nông sản Việt đẩy mạnh thâm nhập vào thị trường này. Những mặt hàng nông sản của Việt Nam xuất khẩu sang EU gồm: Cà phê, hạt điều, cao su, rau quả, hạt tiêu, gạo, chè,…
Thuận lợi
Việt Nam có lợi thế về khí hậu, do đó diện tích nông nghiệp lớn thích hợp cho sản xuất nông sản. Bên cạnh đó, nông sản Việt Nam cũng đang dần khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế với kim ngạch xuất khẩu cà phê, hồ tiêu và gạo nằm trong nhóm đứng đầu sản xuất và xuất khẩu.
Việc ký kết và thực thi Hiệp định EVFTA không chỉ mang đến cơ hội về tăng trưởng xuất khẩu mà còn giúp cho ngành nông nghiệp nước ta đẩy mạnh nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, quy cách đóng gói…, góp phần đưa nông sản của Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thách thức
Bên cạnh những cơ hội, nông sản Việt Nam cũng đối diện với nhiều thách thức:
EU là một thị trường có đòi hỏi cao về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, quy tắc xuất xứ và các hàng rào kỹ thuật. Vì vậy, các chính sách quản lý nông sản của EU nghiêm ngặt, đặc biệt các rào cản kỹ thuật của EU với nông sản thực phẩm có xu hướng ngày càng khắt khe hơn.
Nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu vẫn còn chủ yếu dưới dạng thô, cạnh tranh về giá ở phân khúc thấp. Các nhóm hàng nông sản xuất khẩu sang EU mới chỉ tập trung vào 3 nhóm cà phê, trái cây và hạt tiêu. Đây là thách thức không nhỏ đối với mục tiêu đẩy mạnh xuất khẩu nông sản Việt Nam vào EU trong thời gian tới.
Nông dân chưa tuân thủ nghiêm ngặt thực hành sản xuất nông nghiệp tốt. Dẫn đến hiện tượng sử dụng các hóa chất không rõ nguồn gốc trong chế biến, bảo quản rau quả tươi. Mặt khác, năng lực chế biến sâu của các doanh nghiệp còn yếu, chưa phát triển về thương hiệu. Do khâu tổ chức, sản xuất, chế biến, tiếp thị sản phẩm nông sản chưa tốt dẫn đến hạn chế khi xuất khẩu vào thị trường này.
Các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu không thường xuyên cập nhật thông tin và quy định đối với hàng hóa nhập khẩu của EU. Vì vậy việc đáp ứng các yêu cầu về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật bị hạn chế.
Các tiêu chuẩn xuất khẩu nông sản sang EU
Trước những khó khăn và thách thức trên, doanh nghiệp cần tuân thủ chặt chẽ những yêu cầu của EU đối với hàng nhập khẩu về kiểm dịch thực vật, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc qua các tiêu chuẩn sau:
Chất lượng và ghi nhãn mác
Nông sản xuất khẩu vào thị trường EU cần đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng và nhãn mác. Việc kiểm soát chất lượng nông sản được cơ quan thanh tra tiến hành tại địa điểm nhập khẩu.
Đối với ghi nhãn mác, EU yêu cầu phải cung cấp đầy đủ các thông tin bao gồm: Nước xuất xứ, tên sản phẩm, chủng loại, số lượng. Trên nhãn mác cũng cần chứa các thông tin liên quan đến chất lượng thương mại như chủng loại, màu sắc, thời hạn sử dụng, hư hỏng bên ngoài và hình dạng sản phẩm.
An toàn thực phẩm
Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm theo EFSA
Theo EFSA, những nông sản được nhập khẩu vào EU phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, bao gồm việc đánh giá rủi ro và cung cấp dữ liệu khoa học. Các tiêu chuẩn này đảm bảo rằng sản phẩm đáp ứng các yêu cầu về sức khỏe con người và môi trường.
Quy định của EU về mức dư lượng tối đa cho phép đối với thuốc bảo vệ thực vật (MRL)
Để đáp ứng được quy định này, yêu cầu các nhà sản xuất nông sản phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc 4 đúng của VietGAP về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Việc tuân thủ các quy định này sẽ đảm bảo nông sản Việt Nam thâm nhập sâu vào thị trường EU. Bên cạnh đó, cần xin giấy phép nhập khẩu của quốc gia thành viên trong Eu, trong trường hợp nước này chưa thiết lập mức dư lượng tối đa cho phép đối với các loại thuốc bảo vệ thực vật.
Truy xuất nguồn gốc sản phẩm
Quy định của EU về ghi nhãn và đóng gói sản phẩm hàng nông sản nhập khẩu từ Việt Nam đặt ra các yêu cầu cụ thể về thông tin cần ghi trên bao bì và nhãn sản phẩm. Đối với bao bì và thùng giấy, các thông tin bao gồm tên và địa chỉ của nhà đóng gói, tên và giống sản phẩm, nước xuất xứ, số lô truy xuất và các thông tin về xử lý sau thu hoạch.
Đối với sản phẩm chế biến hoặc đóng gói sẵn, thông tin cần ghi trên nhãn bao gồm tên sản phẩm, nước xuất xứ, thông tin về nhà sản xuất và ngày hết hạn sử dụng. Tất cả thông tin phải được ghi bằng ngôn ngữ chính thức của một nước thành viên EU và dễ hiểu cho người tiêu dùng. Các yêu cầu này nhằm bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng và môi trường, đồng thời khuyến khích sử dụng bao bì thân thiện với môi trường.
Kiểm dịch thực vật
Quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng nông sản Việt xuất khẩu sang EU đòi hỏi việc có giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (PC) để đảm bảo sản phẩm đáp ứng các yêu cầu về an toàn và sức khỏe thực vật của EU. Việt Nam phải tuân thủ quy trình và thủ tục kiểm dịch thực vật quy định tại Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT. Một số nông sản đặc biệt cần tuân thủ yêu cầu cụ thể, bao gồm mã số vùng trồng và xử lý chống dịch bệnh.
EU quy định đối với nông sản nhập khẩu cần tuân thủ các yêu cầu về kiểm dịch thực vật như sau:
- Đối với trái cây có múi và xoài tươi nhập khẩu, đòi hỏi phải được sản xuất từ vườn trồng không bị nhiễm ruồi đục quả
- Ghi chép lại thông tin vườn trồng vào giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật để đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Khai báo hải quan
Thủ tục khai báo hải quan của mỗi quốc gia trong thị trường EU sẽ khác nhau. Để thuận lợi thông quan, các doanh nghiệp cần phải chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết như: Hóa đơn thương mại, giấy chứng nhận xuất xứ, giấy phép nhập khẩu,…
Ngoài ra, các chứng chỉ kiểm tra sức khỏe và kiểm dịch thực vật cũng cần được cung cấp để đảm bảo tuân thủ các quy định nhập khẩu của EU. Đảm bảo việc chuẩn bị và cung cấp đầy đủ các chứng từ này sẽ giúp quá trình xuất khẩu diễn ra một cách suôn sẻ và tránh được các rủi ro tại biên giới EU.
Thị trường EU là một thị trường đầy tiềm năng, nhưng cũng rất cạnh tranh. Để thành công trong việc xuất khẩu nông sản sang EU, các doanh nghiệp Việt Nam cần không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu mạnh, và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của thị trường này. QCERT là tổ chức cung cấp dịch vụ đăng ký xuất khẩu sang thị trường quốc tế, chứng nhận an toàn thực phẩm như HACCP, ISO 22000,…và các chứng nhận nông sản: VietGAP, đánh giá mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đáp ứng sự tin cậy của khách hàng.
Xem thêm: Xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc cần đáp ứng điều kiện gì?
Bài viết liên quan: