Xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc đang trở thành hướng đi chiến lược của nhiều doanh nghiệp Việt Nam trong ngành nông sản. Sau khi hai nước ký kết Nghị định thư về kiểm dịch thực vật, sầu riêng Việt Nam đã chính thức được phép xuất khẩu chính ngạch sang thị trường tỷ dân này. Tuy nhiên, để đáp ứng đầy đủ các yêu cầu từ phía Trung Quốc, doanh nghiệp cần nắm rõ quy trình đăng ký mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt. Vậy doanh nghiệp cần làm gì để sầu riêng xuất khẩu thành công?

Nội dung chính

Tình hình xuất khẩu sầu riêng hiện nay

Việt Nam là quốc gia có nhiều lợi thế về xuất khẩu sầu riêng. Sầu riêng Việt Nam được nhiều quốc gia ưa chuộng, đặc biệt là Trung Quốc.

Thuận lợi

Nước ta có nhiều điểm thuận lợi nổi bật để cạnh tranh với sầu riêng các quốc gia khác:

Sản lượng dồi dào và thu hoạch quanh năm: Việt Nam có diện tích trồng sầu riêng lớn, với sản lượng ước tính đạt 1,55 triệu tấn vào năm 2025. Việc thu hoạch rải vụ quanh năm giúp cung cấp sầu riêng ổn định cho thị trường Trung Quốc.
Nghị định thư được ký kết: Năm 2022, Việt Nam – Trung Quốc ký kết nghị định thư đối với sầu riêng tươi xuất khẩu. Tiếp tục, tháng 8.2024, nghị định thư xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc được ký kết. Đây là bước ngoặt quan trọng, giúp sầu riêng Việt Nam chính thức được cấp phép vào thị trường tỷ dân.
Vị trí địa lý thuận lợi: Thời gian vận chuyển sầu riêng từ Việt Nam sang Trung Quốc chỉ mất khoảng 1,5 ngày, giúp giữ được độ tươi ngon và giảm chi phí logistics.
Giá thành cạnh tranh: Chi phí sản xuất và vận chuyển thấp giúp sầu riêng Việt Nam có giá bán cạnh tranh hơn so với các đối thủ như Thái Lan và Malaysia.
Đa dạng hóa sản phẩm: Việc xuất khẩu sầu riêng đông lạnh chính ngạch sang Trung Quốc mở ra cơ hội mới, giúp doanh nghiệp chủ động điều tiết thị trường và giảm rủi ro về kiểm dịch thực vật.

Trung Quốc là thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 91% tổng lượng sầu riêng toàn cầu. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu khoảng 736.720 tấn sầu riêng sang Trung Quốc, đạt kim ngạch gần 2,94 tỷ USD, tăng 49,4% về lượng và 37,5% về giá trị so với năm 2023.

Thách thức

Mặc dù có nhiều điểm nổi bật trong xuất khẩu sầu riêng ra thế giới nói chung và Trung Quốc nói riêng, Việt Nam vẫn còn gặp không ít những khó khăn, thách thức:

Kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt: Từ đầu năm 2025, Trung Quốc tăng cường kiểm soát chất lượng sầu riêng nhập khẩu. Đặc biệt là kiểm tra dư lượng chất vàng O và cadimi trên 100% các lô hàng. Điều này dẫn đến việc sản xuất, xuất khẩu gặp nhiều khó khăn, gây tổn thất lớn cho doanh nghiệp .
Cạnh tranh từ các quốc gia khác: Thị phần sầu riêng Việt Nam tại Trung Quốc giảm mạnh, từ 61,7% xuống còn 37% trong hai tháng đầu năm 2025. Trong khi đó, Thái Lan đã gia tăng thị phần lên 62,3%, vượt Việt Nam để giành lại vị thế dẫn đầu. Đồng thời, Trung Quốc đa dạng hóa nguồn cung sầu riêng, mở đường cho các đối thủ mới như Lào và Indonesia. Điều này đặt ra áp lực cạnh tranh lớn cho sầu riêng Việt Nam.
Gian lận mã số vùng trồng: Một số doanh nghiệp Việt Nam bị cảnh báo về việc gian lận mã số vùng trồng, không tuân thủ kiểm dịch thực vật và vấn đề an toàn thực phẩm, ảnh hưởng đến uy tín của ngành hàng.

Quy định của Trung Quốc đối với sầu riêng xuất khẩu

Theo nghị định thư, Trung Quốc yêu cầu sầu riêng tươi xuất khẩu phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Trước hết, sản phẩm cần được trồng tại các vùng đã đăng ký mã số với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC). Sầu riêng phải không nhiễm sâu bệnh, đặc biệt là các loại côn trùng kiểm dịch mà Trung Quốc quan tâm như ruồi đục quả. Quá trình thu hoạch, đóng gói cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và có nhãn mác ghi rõ thông tin truy xuất nguồn gốc.