Sầu riêng được mệnh danh là “vua của các loại trái cây”, nổi tiếng với hương vị béo ngậy và giá trị kinh tế cao. Ngoài phương pháp ghép cành phổ biến, trồng sầu riêng bằng hạt cũng là một cách giúp người nông dân chủ động nhân giống, tiết kiệm chi phí và bảo tồn giống sầu riêng truyền thống.
Tuy nhiên, để cây phát triển tốt và cho trái ngon, người trồng cần nắm rõ quy trình trồng, chăm sóc và các lưu ý quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước giúp bạn thành công ngay từ lần đầu tiên.
Ưu và nhược điểm khi trồng sầu riêng bằng hạt
Ưu điểm
Tiết kiệm chi phí giống: Không cần mua cây ghép, có thể tự chọn hạt từ trái chín trong vườn.
Giữ được đặc tính tự nhiên của giống gốc: Phù hợp cho việc bảo tồn hoặc nghiên cứu nguồn gen quý.
Cây khỏe, bộ rễ phát triển mạnh: Do mọc từ hạt nên rễ cọc bám sâu, giúp cây chịu hạn tốt và sinh trưởng bền vững.
Thích hợp cho ươm gốc ghép: Người trồng sầu riêng bằng hạt có thể dùng cây con để ghép giống chất lượng cao sau này.
Nhược điểm
Thời gian ra trái lâu: Cây trồng từ hạt thường mất 6–8 năm mới bắt đầu cho trái.
Chất lượng trái không ổn định: Do là cây hữu tính, cây con có thể khác với cây mẹ về hương vị, kích thước và năng suất.
Khó đảm bảo đồng đều trong sản xuất thương mại: Mỗi cây có thể mang đặc điểm riêng, khó đồng nhất như cây ghép.
Đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cẩn thận: Đặc biệt trong giai đoạn đầu để cây phát triển khỏe mạnh.
Chuẩn bị trước khi trồng sầu riêng bằng hạt
Trước khi trồng sầu riêng bằng hạt, điều quan trọng nhất là phải chuẩn bị thật kỹ giống và nguồn đất.
Chọn hạt giống sầu riêng
Lấy hạt từ trái chín hoàn toàn, không bị sâu, thối hoặc lép.
Hạt nên được gieo ngay sau khi tách khỏi quả vì sầu riêng mất sức nảy mầm nhanh.
Rửa sạch phần cơm dính quanh hạt, tránh nấm mốc.
Chuẩn bị đất và dụng cụ
Đất trồng: Để trồng sầu riêng bằng hạt, đất cần tơi xốp, thoáng khí, thoát nước tốt và giàu dinh dưỡng hữu cơ. Loại đất thích hợp nhất là đất đỏ bazan, đất thịt pha cát hoặc đất phù sa cổ có tầng canh tác dày trên 1 mét. Độ pH lý tưởng từ 6,0–6,5, hơi chua nhẹ, giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt. Cây sầu riêng ưa ẩm nhưng không chịu được ngập úng, do đó nên trồng trên mô cao hoặc thiết kế rãnh thoát nước. Trước khi trồng, cần bón lót phân chuồng hoai, tro trấu và vôi bột để cải tạo đất, đảm bảo cây phát triển khỏe và ra trái bền vững.
Chậu ươm hoặc bầu nilon: Có lỗ thoát nước ở đáy để tránh úng.
Phân bón: Dùng phân chuồng hoai, tro trấu, kết hợp một ít phân lân để kích thích rễ phát triển.
Quy trình trồng sầu riêng bằng hạt
Bước 1: Ủ hạt
Ngâm hạt trong nước ấm (30–35°C) khoảng 8–12 tiếng.
Sau đó, bọc hạt trong khăn ẩm hoặc trấu, đặt nơi râm mát 2–3 ngày đến khi nứt mầm.
Bước 2: Gieo hạt
Đặt hạt nằm nghiêng 45 độ, phần đầu nhọn hướng lên.
Lấp lớp đất mỏng khoảng 1–2 cm.
Giữ ẩm nhẹ bằng cách tưới phun sương hằng ngày, không để đất khô.
Bước 3: Chăm sóc giai đoạn cây con
Sau 2–3 tuần, hạt sẽ nảy mầm và ra lá non.
Khi cây cao 30–40 cm, có thể chuyển sang chậu lớn hoặc trồng ra đất vườn.
Tránh ánh nắng trực tiếp trong 1 tháng đầu để cây thích nghi.
Bước 4: Chuyển cây ra vườn trồng
Đào hố trồng kích thước 60 x 60 x 60 cm, trộn đất với phân chuồng hoai và vôi bột khử trùng.
Đặt cây vào giữa hố, lấp đất ngang cổ rễ, nén nhẹ và tưới nước đủ ẩm.
Dựng cọc cố định cây để chống gió và che nắng nhẹ.
Cách chăm sóc cây sầu riêng trồng từ hạt
Tưới nước
Dù trồng sầu riêng bằng hạt hay bằng phương pháp nào, cũng phải lưu ý về vấn đề tưới nước. Vì sầu riêng là giống cây rất nhạy cảm với nước. Giữ đất luôn ẩm nhưng không ngập úng. Vào mùa khô, cần tưới 1–2 lần mỗi ngày tùy điều kiện thời tiết.
Bón phân
Năm đầu: Bón NPK 16-16-8 định kỳ 2 tháng/lần.
Từ năm thứ hai trở đi: Bón kết hợp phân hữu cơ hoai mục và phân kali để kích thích phát triển tán lá, thân và rễ.
Ánh sáng và tỉa cành
Giai đoạn cây non cần che mát bằng lưới hoặc trồng xen cây cao.
Khi cây lớn, cần ánh sáng đầy đủ để ra hoa, đậu quả tốt.
Tỉa bỏ các cành yếu, chỉ giữ 3–4 cành chính để tạo tán đều, giúp cây thông thoáng.
Phòng trừ sâu bệnh
Theo dõi thường xuyên để phát hiện sớm các bệnh như: thối rễ, nứt thân chảy nhựa, sâu đục quả.
Nên ưu tiên sử dụng thuốc sinh học và biện pháp canh tác tự nhiên để đảm bảo an toàn và bền vững.
> Xem thêm: Cách chăm sóc sầu riêng mới trồng
Những lưu ý quan trọng khi trồng sầu riêng bằng hạt
Hạt cần được gieo ngay sau khi lấy ra từ quả để đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao.
Nhiệt độ lý tưởng cho cây con phát triển là 25–32°C.
Trong 1–2 năm đầu, nên che nắng nhẹ hoặc trồng xen cây bóng mát.
Nếu muốn rút ngắn thời gian ra trái và đảm bảo chất lượng quả, nên tiến hành ghép cành khi cây đạt khoảng 1 năm tuổi.
Trồng sầu riêng bằng hạt là phương pháp truyền thống nhưng vẫn mang lại nhiều giá trị, đặc biệt trong việc bảo tồn và phát triển giống cây bản địa. Dù thời gian ra trái lâu và có một số hạn chế, nếu người trồng nắm vững kỹ thuật ươm hạt, chăm sóc đúng cách, thì hoàn toàn có thể tạo ra những cây sầu riêng khỏe mạnh, thích nghi tốt và cho năng suất ổn định.
Q-Cert đơn vị tư vấn cấp chứng nhận ISO 22000, chứng nhận VietGAP trồng trọt, HACCP, hướng dẫn doanh nghiệp đăng ký mã vùng trồng, đăng ký mã số GACC, mã cơ sở đóng gói…Nếu bạn đang có nhu cầu sử dụng dịch vụ của chúng tôi hãy liên hệ Q-CERT ngay hôm nay tại hotline 096.1606.610 | 096.2433.610 để được hỗ trợ kịp thời.
Fanpage: Q-CERT – Niềm tin của nông sản xuất khẩu
Youtube: Chứng nhận Q-CERT
Bài viết liên quan: