Những sai lầm khi triển khai ISO 22000 là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp mất thời gian, chi phí nhưng vẫn không đạt hiệu quả như mong muốn. Việc áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đòi hỏi sự hiểu đúng và thực hiện đúng ngay từ đầu. Nếu mắc phải những sai lầm phổ biến, doanh nghiệp không chỉ chậm đạt chứng nhận mà còn ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Nội dung chính

ISO 22000 là gì?

ISO 22000 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, áp dụng cho tất cả các tổ chức trong chuỗi thực phẩm. Tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp kiểm soát mối nguy, đảm bảo sản phẩm an toàn và đáp ứng yêu cầu pháp lý cũng như thị trường.

Việc triển khai ISO 22000 đúng cách mang lại nhiều lợi ích:

Nâng cao uy tín thương hiệu
Tăng khả năng xuất khẩu
Kiểm soát rủi ro an toàn thực phẩm
Tối ưu quy trình sản xuất

Tuy nhiên, nếu triển khai sai cách, doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng “làm cho có”, không mang lại giá trị thực tế.

Những sai lầm khi triển khai ISO 22000 phổ biến nhất

Dưới đây là những sai lầm khi triển khai ISO 22000 mà doanh nghiệp hay gặp phải:

Không hiểu rõ bản chất tiêu chuẩn ISO 22000

Một trong những sai lầm khi triển khai tiêu chuẩn ISO 22000 phổ biến nhất là doanh nghiệp chỉ tập trung vào việc “lấy chứng nhận” mà không hiểu bản chất của hệ thống. Nhiều đơn vị coi ISO 22000 như một bộ hồ sơ cần hoàn thiện thay vì một công cụ quản lý. Điều này dẫn đến:

- Xây dựng tài liệu không phù hợp thực tế
- Nhân sự không nắm được quy trình
- Hệ thống không vận hành hiệu quả

Giải pháp: Doanh nghiệp cần đào tạo nhận thức ISO 22000 cho đội ngũ nhân sự, đặc biệt là lãnh đạo và các bộ phận liên quan.

Thiếu cam kết từ lãnh đạo

ISO 22000 không thể triển khai thành công nếu thiếu sự tham gia và cam kết từ ban lãnh đạo.

Sai lầm thường gặp:

- Giao toàn bộ cho bộ phận QA/QC
- Lãnh đạo không theo dõi, không tham gia đánh giá
- Thiếu định hướng và nguồn lực

Hệ quả là hệ thống bị rời rạc, thiếu tính đồng bộ.

Giải pháp: Lãnh đạo cần đóng vai trò dẫn dắt, tham gia vào quá trình xây dựng và cải tiến hệ thống.

Xây dựng tài liệu quá phức tạp hoặc sao chép

Nhiều doanh nghiệp mắc sai lầm khi:

- Sao chép tài liệu từ đơn vị khác
- Viết quy trình quá dài, khó hiểu
- Không phù hợp với thực tế sản xuất

Điều này khiến nhân viên khó áp dụng, dẫn đến việc “làm cho đủ giấy tờ”.

Giải pháp: Cần chuẩn bị tài liệu đơn giản, dễ hiểu; phù hợp với quy mô doanh nghiệp; gắn liền với thực tế vận hành.

Không xác định đúng mối nguy an toàn thực phẩm

Phân tích mối nguy (HACCP) là phần cốt lõi của ISO 22000. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp xác định mối nguy không đầy đủ, đánh giá sai mức độ rủi ro, bỏ sót các điểm kiểm soát quan trọng (CCP). Điều này làm giảm hiệu quả kiểm soát an toàn thực phẩm.

Giải pháp: Thực hiện phân tích mối nguy một cách khoa học, có sự tham gia của chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn uy tín.

Đào tạo nhân sự không đầy đủ

Một hệ thống tốt nhưng nhân sự không hiểu thì cũng không thể vận hành hiệu quả.

Sai lầm thường gặp đó là doanh nghiệp đào tạo qua loa, hình thức; không đào tạo định kỳ. Nhân viên không hiểu vai trò của mình trong hệ thống.Chính vì vậy, doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo nhận thức ISO 22000, đào tạo quy trình làm việc cụ thể, đào tạo định kỳ và thường xuyên đánh giá lại.

Không duy trì và cải tiến hệ thống

Nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung triển khai để đạt chứng nhận, sau đó bỏ bê hệ thống. Dẫn đến tình trạng quy trình không được cập nhật, không phát hiện và xử lý lỗi kịp thời, mất hiệu lực hệ thống. Để khắc phục tình trạng này, doanh nghiệp cần đánh giá nội bộ thường xuyên bà liên tục cải tiến.

*Không duy trì và cải tiến hệ thống ISO 22000*

Triển khai ISO 22000 hiệu quả

Để triển khai ISO 22000 hiệu quả, doanh nghiệp cần đảm bảo các yêu cầu sau:

Thiết lập, triển khai và duy trì hệ thống quản lý an toàn thực phẩm phù hợp với yêu cầu của tiêu chuẩn.
Xác định các nguy cơ liên quan đến an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất và quy trình cung ứng thực phẩm.
Thiết lập các biện pháp kiểm soát và quản lý rủi ro.
Phát triển và thực hiện chính sách an toàn thực phẩm phù hợp với mục tiêu và cam kết đề ra.
Đảm bảo rằng tất cả nhân viên liên quan đến quá trình sản xuất và cung ứng thực phẩm được đào tạo kiến thức ISO 22000:2018.
Thiết lập các biện pháp kiểm tra giám sát để đảm bảo tính hiệu quả của hệ thống.
Có những đánh giá để cải thiện liên tục hệ thống quản lý.
Ghi chép và lưu trữ lại hồ sơ về hiệu suất của hệ thống.
Trao đổi thông tin liên lạc để đảm bảo giao tiếp hiệu quả cả nội bộ lẫn bên ngoài nhằm đảm bảo thực phẩm từ khâu sản xuất tới tiêu thụ được thống nhất về chất lượng và độ an toàn.
Tổ chức cuộc họp nội bộ để đánh giá hiệu quả của việc áp dụng hệ thống hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Có giải pháp cho những tình huống cần xử lý khẩn cấp.
Quy trình áp dụng hệ thống quản lý cần ghi thành văn bản rõ ràng phục vụ việc kiểm tra, đánh giá
Tuân thủ 7 quy tắc của HACCP.
Áp dụng các chương trình tiên quyết thích hợp với nhu cầu của hệ thống như: GAP, GVP, GMP, GHP, GPP, GDP và GTP

Những sai lầm khi triển khai ISO 22000 không chỉ làm chậm tiến độ đạt chứng nhận mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ các sai lầm phổ biến và có giải pháp khắc phục sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống an toàn thực phẩm bài bản, bền vững và mang lại giá trị thực tế.

Doanh nghiệp có thắc mắc, liên hệ Q-CERT tại hotline 096.1606.610 hoặc 096.2433.610 ngay hôm nay để được hỗ trợ kịp thời!

Fanpage: Q-CERT – Niềm tin của nông sản xuất khẩu

Youtube: Chứng nhận Q-CERT