Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với các cơ sở chế biến hải sản, đặc biệt là những đơn vị sản xuất để xuất khẩu. Khi ngành thủy sản Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào thị trường quốc tế, các yêu cầu về an toàn thực phẩm (ATTP) trở nên khắt khe hơn bao giờ hết.
An toàn thực phẩm là gì?
Khái niệm
An toàn thực phẩm là những cách, phương pháp và công việc liên quan đến việc giữ cho thực phẩm luôn được an toàn và vệ sinh sạch sẽ. Hệ thống an toàn thực phẩm gồm các tiêu chuẩn: ISO 22000. HACCP, GMP, BRC FSSC 22000,…
Những thực phẩm đảm bảo vệ sinh cần được kiểm nghiệm và trải qua quá trình công bố sản phẩm nghiêm ngặt, có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền. Những công ty chuyên cung cấp thực phẩm, chế biến thực phẩm và buôn bán thực phẩm tại chợ cũng đều cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Tầm quan trọng của an toàn thực phẩm cho cơ sở chế biến hải sản
Hệ thống an toàn thực phẩm sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cơ sở chế biến hải sản, đặc biệt là những cơ sở xuất khẩu hải sản:
- ATTP sẽ giúp cho hải sản được chế biến đảm bảo sức khỏe và sự an toàn cho người tiêu dùng. Hạn chế hải sản tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn, virus gây hại cho người dùng.
- Các cơ sở chế biến hải sản có chứng nhận ATTP sẽ dễ dàng tiếp cận các thị trường khó tính, xây dựng được lòng tin từ khách hàng và đối tác.
- Chứng nhận ATTP giúp nâng cao giá trị hải sản, tăng lợi nhuận cho cơ sở và đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành thủy sản.
- Việc xây dựng và duy trì một hệ thống quản lý ATTP hiệu quả là một đầu tư lâu dài, mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và xã hội.
5 tiêu chuẩn phổ biến trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm
Để đáp ứng được yêu cầu ATTP của thị trường trong và ngoài nước, các cơ sở chế biến hải sản cần đạt được các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý an toàn thực phẩm.
Tiêu chuẩn ISO 22000
Tiêu chuẩn ISO 22000 là một tiêu chuẩn về hệ thống quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm, được xây dựng và ban hành bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) với nội dung tập trung vào an toàn vệ sinh thực phẩm.
Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000 là tiêu chuẩn mới nhất hiện nay. Tiêu chuẩn ISO 22000:2018 là sự kết hợp và bổ sung các yêu cầu trọng tâm của ISO 9001 và HACCP – Hệ thống phân tích mối nguy hiểm và điểm kiểm soát tới hạn để mang giải pháp làm việc hiệu quả và khả năng kiểm soát mọi mối nguy gây mất an toàn.
Khi đạt chứng nhận ISO 22000:2018, doanh nghiệp sẽ được đánh giá và thừa nhận là có hệ thống quản lý tốt về an toàn thực phẩm và đủ khả năng cung cấp sản phẩm thực phẩm an toàn ra ngoài thị trường.
Tiêu chuẩn HACCP
HACCP được viết tắt từ “ Hazard Analysis & Critical Control Point” – Phân tích mối nguy và kiểm soát điểm thời hạn. Đây cũng là một tiêu chuẩn an toàn thực phẩm được áp dụng tại Việt Nam.
HACCP là một công cụ phổ biến trong ngành thực phẩm có chức năng xác định và ngăn chặn các mối nguy hại cụ thể hoặc đang tiềm ẩn có nguy cơ gây ảnh hưởng trong toàn bộ dây chuyền sản xuất nhằm đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm.
HACCP được áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thủy sản thực phẩm, thức ăn chăn nuôi…; các cơ sở sản xuất chế biến thực phẩm, khu chế xuất, thức ăn công nghiệp; cơ sở dịch vụ ăn uống, nhà hàng, khách sạn và các tổ chức hoạt động liên quan đến thực phẩm.
Xem thêm: Chứng nhận HACCP
Tiêu chuẩn GMP
GMP được viết tắt từ “Good Manufacturing Practices”, là tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt. Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này tập trung áp dụng chủ yếu trong các lĩnh vực sản xuất chế biến các sản phẩm yêu cầu điều kiện vệ sinh cao như: Thực phẩm chức năng. thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dược phẩm, mỹ phẩm, thiết bị y tế.
Theo quy định năm 2019, tất cả các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm chức năng và thực phẩm bảo vệ sức khỏe bắt buộc đều phải đạt tiêu chuẩn GMP. Vì vậy, doanh nghiệp sẽ không được phép tiếp tục sản xuất nếu không được cấp chứng nhận GMP.
Tiêu chuẩn BRC
BRC – British Retail Consortium là tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn thực phẩm, được xây dựng và ban hành bởi Hiệp hội bán lẻ Anh Quốc.
Tiêu chuẩn BRC có thể áp dụng cho các đối tượng: Cơ sở sản xuất, công ty, nhà máy thực hiện sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm như thủy sản, rau củ quả, nước uống, bia,… Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các hoạt động liên quan tới bản sỉ nhập khẩu, phân phối hay tồn trữ ngoài sự kiểm soát của tổ chức.
Doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn BRC với mục đích kiểm soát chất lượng và đảm bảo an toàn trong sản xuất, tạo ra các sản phẩm thực phẩm đạt chuẩn an toàn. Tiêu chuẩn đưa ra yêu cầu các doanh nghiệp phải có nghĩa vụ tuân thủ luật lệ và bảo vệ người dùng.
Tiêu chuẩn FSSC
FSSC là tên viết tắt của tổ chức chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (Food Safety System Certification) có trụ sở tại Hà Lan với mục đích cung cấp một chương trình chứng nhận được chấp nhận rộng rãi thông qua việc tăng thêm giá trị cho mối quan hệ giữa tổ chức thực phẩm được chứng nhận và các bên liên quan (như các nhà quản lý, khách hàng và nhà cung cấp).
FSSC 22000 là một tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm dựa trên nền tảng ISO 22000 cho các yêu cầu về hệ thống quản lý và tiêu chuẩn kỹ thuật ISO (với các yêu cầu của chương trình tiên quyết). Tiêu chuẩn này đảm bảo kiểm soát ATTP trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm bao gồm: nông trại, bao bì và vật liệu bao gói, bảo quản phân phối, nhà sản xuất, nhà phân phối.
FSSC 22000 được áp dụng cho mọi đối tượng liên quan đến chuỗi thực phẩm từ khâu trồng trọt chăn nuôi đến chế biến, phân phối sản phẩm, thuộc mọi mô hình, từ nhỏ, vừa đến lớn.
Yêu cầu của hệ thống an toàn thực phẩm cho cơ sở chế biến hải sản
Đối với cơ sở chế biến hải sản, các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm phù hợp bao gồm: Tiêu chuẩn HACCP, tiêu chuẩn ISO 22000, tiêu chuẩn BRC,…
Vệ sinh cơ sở vật chất
- Cơ sở chế biến hải sản phải được xây dựng theo đúng quy định, đảm bảo thông thoáng, sạch sẽ. Có hệ thống thoát nước tốt, ngăn ngừa ô nhiễm. Trang thiết bị, dụng cụ được làm bằng vật liệu không gỉ, dễ vệ sinh.
- Xử lý chất thải đúng quy định, tránh gây ô nhiễm môi trường. Thường xuyên khử trùng các bề mặt tiếp xúc với thực phẩm.
- Sử dụng nguồn nước sạch đạt tiêu chuẩn vệ sinh. Đảm bảo hệ thống cấp nước sạch, không bị nhiễm bẩn.
Quy trình sản xuất:
- Hải sản tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng từ các nhà cung cấp uy tín.
- Có quy trình sản xuất chi tiết, từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến khi đóng gói thành phẩm.
- Phân chia rõ ràng các khu vực sản xuất, bảo quản, để tránh nhiễm chéo.
- Người lao động phải thực hiện vệ sinh cá nhân nghiêm túc trước khi vào khu vực sản xuất.
- Kiểm soát nhiệt độ trong quá trình chế biến và bảo quản hải sản.
Giám sát và kiểm soát:
- Lập kế hoạch phân tích và kiểm soát mối nguy tiềm ẩn.
- Thực hiện kiểm tra chất lượng hải sản thường xuyên.
- Ghi chép đầy đủ các thông tin về quá trình sản xuất, nhiệt độ, thời gian.
Đào tạo: Nhân viên tham gia vào quá trình sản xuất, chế biến hải sản phải được đào tạo đầy đủ về kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm, quy trình sản xuất.
Các cơ sở chế biến hải sản phải tuân thủ các quy định của pháp luật, cũng như các tiêu chuẩn về ATTP giúp nâng cao chất lượng hải sản, tạo uy tín và tăng sự cạnh tranh cho cơ sở.
Xây dựng hệ thống ATTP, các cơ sở chế biến hải sản không chỉ đảm bảo chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng quốc tế mà còn góp phần nâng cao hình ảnh của ngành thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế. QCERT là đơn vị đánh giá và chứng nhận nông sản và an toàn thực phẩm uy tín tại Việt Nam. Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để tìm hiểu thêm về dịch vụ!
Bài viết liên quan: