Sự khác nhau giữa ISO 22000:2018 và ISO 22000:2005 là vấn đề được nhiều doanh nghiệp thực phẩm quan tâm khi chuyển đổi hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo phiên bản mới. Việc hiểu rõ những điểm thay đổi không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế mà còn nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và năng lực cạnh tranh. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết, rõ ràng và dễ hiểu về sự thay đổi giữa hai phiên bản này.
ISO 22000 là gì?
ISO 22000 là tiêu chuẩn quốc tế quy định các yêu cầu đối với hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS – Food Safety Management System). Tiêu chuẩn này áp dụng cho mọi tổ chức trong chuỗi thực phẩm, từ sản xuất nguyên liệu, chế biến, vận chuyển đến phân phối và dịch vụ ăn uống.
Tiêu chuẩn ISO 22000 do International Organization for Standardization (ISO) ban hành, lần đầu vào năm 2005 và được sửa đổi, cập nhật vào năm 2018.
Vì sao ISO 22000:2005 được thay thế bằng ISO 22000:2018?
Phiên bản ISO 22000:2005 đã được áp dụng rộng rãi trên toàn cầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng phức tạp, rủi ro an toàn thực phẩm gia tăng và yêu cầu hội nhập quốc tế cao hơn, phiên bản 2018 ra đời nhằm:
- Đồng bộ với cấu trúc cấp cao (HLS – High Level Structure)
- Tăng cường tư duy dựa trên rủi ro
- Cải thiện khả năng tích hợp với các hệ thống quản lý khác
- Làm rõ các khái niệm về PRP, OPRP và CCP
Chính vì vậy, việc tìm hiểu sự khác nhau giữa ISO 22000:2018 và ISO 22000:2005 là điều bắt buộc đối với doanh nghiệp đang áp dụng hoặc chuẩn bị chuyển đổi tiêu chuẩn này.
Sự khác nhau giữa ISO 22000:2018 và ISO 22000:2005
| Tiêu chí | ISO 22000:2005 | ISO 22000:2018 |
| Cấu trúc tiêu chuẩn | 8 điều khoản, chưa theo cấu trúc cấp cao | 10 điều khoản theo cấu trúc HLS (High Level Structure) |
| Bối cảnh tổ chức | Không yêu cầu xác định bối cảnh | Bắt buộc phân tích bối cảnh nội bộ, bên ngoài và các bên quan tâm |
| Tư duy dựa trên rủi ro | Chủ yếu tập trung vào phân tích mối nguy theo HACCP | Áp dụng tư duy rủi ro ở 2 cấp độ: rủi ro hệ thống và rủi ro an toàn thực phẩm |
| Mô hình PDCA | Áp dụng PDCA ở mức độ cơ bản | Áp dụng PDCA kép: cấp hệ thống và cấp vận hành (HACCP) |
| Vai trò lãnh đạo | Yêu cầu bổ nhiệm đại diện lãnh đạo | Không bắt buộc đại diện lãnh đạo; lãnh đạo cao nhất chịu trách nhiệm trực tiếp |
| Kiểm soát tài liệu | Phân biệt “tài liệu” và “hồ sơ” | Sử dụng khái niệm “thông tin dạng văn bản”, linh hoạt hơn |
| PRP, OPRP, CCP | Chưa làm rõ tiêu chí phân loại | Làm rõ phương pháp xác định và phân biệt PRP – OPRP – CCP |
| Quản lý thay đổi | Không yêu cầu rõ ràng | Bổ sung yêu cầu kiểm soát thay đổi trong hệ thống |
| Tích hợp hệ thống | Khó tích hợp với ISO khác | Dễ dàng tích hợp với ISO 9001, ISO 14001 nhờ cấu trúc HLS |
Trong toàn bộ nội dung về sự khác nhau giữa ISO 22000:2018 và ISO 22000:2005, có 3 thay đổi mang tính chiến lược:
Áp dụng cấu trúc cấp cao (HLS):Giúp doanh nghiệp tích hợp nhiều hệ thống quản lý vào cùng một khung quản trị.
Tăng cường quản trị rủi ro toàn diện: Không chỉ kiểm soát mối nguy thực phẩm mà còn quản lý rủi ro về vận hành, pháp lý, thị trường.
Nâng cao vai trò lãnh đạo: Ban lãnh đạo phải tham gia trực tiếp và chịu trách nhiệm về hiệu lực của hệ thống.
Lợi ích khi chuyển đổi sang ISO 22000:2018
Việc áp dụng phiên bản mới mang lại nhiều lợi ích:
- Tăng khả năng kiểm soát rủi ro toàn diện
- Dễ dàng tích hợp với các tiêu chuẩn ISO khác
- Phù hợp xu hướng quản trị hiện đại
- Nâng cao uy tín khi xuất khẩu thực phẩm
Đặc biệt, trong bối cảnh yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe, việc hiểu rõ sự khác nhau giữa ISO 22000:2018 và ISO 22000:2005 giúp doanh nghiệp chủ động chuyển đổi và duy trì chứng nhận hiệu quả.
Dịch vụ chứng nhận ISO 22000 của Q-CERT
Q-CERT là tổ chức có đủ điều kiện đánh giá chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn ISO 22000:2018, sẽ thực hiện đánh giá cấp chứng nhận cho doanh nghiệp.Q-CERT cung cấp dịch vụ chứng nhận ISO 22000 tại cơ sản xuất/doanh nghiệp như sau:
- Đánh giá chứng nhận: Q-CERT thực hiện hoạt động đánh giá và cấp chứng chỉ hợp lệ, theo đúng yêu cầu của tiêu chuẩn.
- Đánh giá giám sát: Q-CERT thực hiện đánh giá giám sát định kỳ trong thời hạn chứng nhận có hiệu lực. Cuộc đánh giá này diễn ra ít nhất 12 tháng một lần để biết được quá trình sản xuất của doanh nghiệp còn phù hợp với yêu cầu của tiêu chuẩn hay không.
- Chứng nhận mở rộng: Q-CERT cung cấp dịch vụ chứng nhận mở rộng cho doanh nghiệp đã có chứng nhận nhưng có nhu cầu mở rộng hoặc điều chỉnh phạm vi chứng nhận.
- Tái đánh giá chứng nhận: Q-CERT cung cấp dịch vụ tái đánh giá khi giấy chứng nhận ISO 22000 hết hiệu lực. Lúc này, Q-CERT sẽ thực hiện đánh giá toàn diện để đảm bảo rằng doanh nghiệp vẫn duy trì và nâng cao hệ thống theo yêu cầu.
Sự khác nhau giữa ISO 22000:2018 và ISO 22000:2005 không chỉ nằm ở thay đổi cấu trúc mà còn ở cách tiếp cận quản lý rủi ro và vai trò lãnh đạo trong hệ thống an toàn thực phẩm. Phiên bản 2018 mang tính chiến lược, toàn diện và dễ tích hợp hơn, phù hợp với xu hướng quản trị hiện đại.
Doanh nghiệp đang áp dụng ISO 22000 nên rà soát lại hệ thống để đảm bảo phù hợp với phiên bản mới nhất, từ đó nâng cao năng lực kiểm soát an toàn thực phẩm và mở rộng cơ hội thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Doanh nghiệp có thắc mắc, liên hệ Q-CERT tại hotline 096.1606.610 hoặc 096.2433.610 ngay hôm nay để được hỗ trợ kịp thời!
Fanpage: Q-CERT – Niềm tin của nông sản xuất khẩu
Youtube: Chứng nhận Q-CERT
Bài viết liên quan: