ISO 22000 và ISO 9001 là hai tiêu chuẩn quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm được phát triển bởi Tổ chức Tiêu chuẩn Hóa Quốc Tế (ISO). Hai tiêu chuẩn này được nhiều doanh nghiệp áp dụng với mục tiêu nâng cao chất lượng quản lý và phát triển doanh nghiệp một cách bền vững. Để hiểu hai tiêu chuẩn này có điểm gì giống và khác nhau, cùng tìm hiểu nội dung dưới đây.
Tìm hiểu khái niệm ISO 22000 và ISO 9001
Mặc dù cả hai tiêu chuẩn ISO 22000 và ISO 9001 đều mang lại lợi ích cho doanh nghiệp trong ngành công nghiệp thực phẩm nhưng mỗi tiêu chuẩn lại tập trung vào các khía cạnh quản lý khác nhau. Tiêu chuẩn ISO 22000 tập trung vào việc đảm bảo an toàn và vệ sinh thực phẩm trong quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển và lưu trữ. Còn với ISO 9001 tập trung vào việc xây dựng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng cho các sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp. Dưới đây là khái niệm về ISO 22000 và ISO 9001 để giúp bạn hiểu rõ hơn về hai tiêu chuẩn quản lý.
ISO 9001 là gì?
ISO 9001 là tiêu chuẩn về hệ thống quản lý chất lượng do Tổ chức tiêu chuẩn hóa Quốc tế xây dựng và ban hành với mục tiêu giúp doanh nghiệp áp dụng và vận hành, kiểm soát hệ thống quản lý chất lượng (QMS) được hiệu quả.
Tiêu chuẩn này áp dụng với mọi doanh nghiệp và không phân biệt quy mô, loại hình hay lĩnh vực hoạt động. Hiện tại, phiên bản mới nhất mà các doanh nghiệp đang áp dụng là ISO 9001:2015, chính thức thay thế phiên bản trước đó vào năm 2008.
ISO 22000 là gì?
ISO 22000 là một tiêu chuẩn về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. Mục đích của tiêu chuẩn này là giúp các doanh nghiệp thiết lập, kiểm soát và ngăn chặn các rủi ro ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm một cách hiệu quả. Phiên bản mới nhất của ISO 22000:2018 thay thế cho phiên bản 2005. Tiêu chuẩn ISO 22000 áp dụng cho doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Điển hình như nhà sản xuất, các nhà hàng, khách sạn kinh doanh dịch vụ ăn uống, các nhà cung cấp thiết bị dùng cho ngành công nghiệp thực phẩm…
Phân biệt ISO 9001 và ISO 22000 có gì giống và khác nhau
Tiêu chuẩn ISO 9001 và ISO 22000 có những điểm gì giống và khác nhau? Cùng tìm hiểu trong nội dung sau đây.
Điểm giống nhau
- Cả tiêu chuẩn ISO 9001 và ISO 22000 đều được xây dựng để cải thiện hiệu suất và chuẩn hóa quy trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm sản xuất ra an toàn với người tiêu dùng.
- Hai tiêu chuẩn này đều có phương pháp tiếp cận theo chu trình PDCA để liên tục cải thiện hiệu quả chất lượng sản phẩm.
- Đều tập trung vào việc đánh giá rủi ro và quản lý khắc phục rủi ro
- Cả hai tiêu chuẩn đều được xây dựng và công bố bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) và có giá trị trên toàn cầu.
- Cả ISO 9001 và ISO 22000 đều áp dụng cấu trúc bậc cao (HLS)
Điểm khác nhau
Dưới đây là các tiêu chí so sánh để thây được sự khác nhau giữa ISO 9001 và ISO 22000:
| Tiêu chí so sánh | ISO 9001 | ISO 22000 |
| Đối tượng áp dụng | Có thể áp dụng cho mọi doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác nhau. | Áp dụng cho các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp thực phẩm, đồ uống, doanh nghiệp vận chuyển, bảo quản. |
| Mục đích áp dụng | Hướng đến cải thiện hiệu quả quản lý chất lượng và đảm bảo sự hài lòng của khách hàng. | Tập trung vào quản lý rủi ro và đảm bảo an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng. |
| Hồ sơ, tài liệu | Hồ sơ và tài liệu chủ yếu tập trung vào quy trình và tài liệu hướng dẫn làm việc theo tiêu chuẩn ISO 9001. | Hồ sơ về các quy trình liên quan đến an toàn thực phẩm, giấy tờ về rủi ro và quản lý rủi ro, các nguyên tắc về HACCP. |
| Nguyên tắc quản lý chất lượng | Áp dụng theo các nguyên tắc quản lý chất lượng như: quản lý quy trình, sự lãnh đạo, tham gia nhân viên, quản lý mối quan hệ với các bên liên quan, cải tiến, quản lý các mối quan hệ. | Các nguyên tắc quản lý an toàn thực phẩm bao gồm việc xác định và đánh giá các rủi ro, áp dụng các nguyên tắc của HACCP, trao đổi thông tin lẫn nhau, Quản lý hệ thống, Các chương trình tiên quyết. |
| Thực hiện | Cung cấp một khuôn khổ chung cho mọi lĩnh vực để đảm bảo chất lượng hoạt động của quá trình. Các yêu cầu thực hiện thường dựa trên bối cảnh, thông tin tài liệu, kiểm soát rủi ro, đánh giá nội bộ, giao tiếp, đào tạo nhận thức… | Cung cấp một khung quản lý toàn diện từ lập kế hoạch, xây dựng các điều kiện tiên quyết, kiểm soát đo lường chất lượng, cập nhật thông tin, kiểm soát quy trình không phù hợp…nhằm tạo nên hệ thống quản lý chất lượng đồng bộ trong tất cả các khâu sản xuất. |
ISO 9001 là tiền đề để triển khai ISO 22000
Các điều khoản trong ISO 9001 bao gồm nhiều nội dung có trong tiêu chuẩn ISO 22000, điều này cho thấy tiêu chuẩn ISO 9001 được coi là tiền đề để các doanh nghiệp tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn ISO 22000. Nếu doanh nghiệp đã từng triển khai ISO 9001 sẽ dễ dàng khi áp dụng tiêu chuẩn ISO 22000 bởi ISO 9001 đã định rõ các yêu cầu về việc thiết lập, triển khai và duy trì hệ thống quản lý chất lượng. Từ đây, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về việc xây dựng và duy trì hệ thống quản lý, bao gồm việc quản lý tài liệu, quản lý quy trình và đánh giá hiệu suất.
Tiêu chuẩn ISO 9001 cũng đề ra các yêu cầu đòi hỏi doanh nghiệp phải xác định, đánh giá và quản lý rủi ro – một trong những yêu cầu quan trọng của tiêu chuẩn ISO 22000.
Thêm nữa là một trong những nguyên tắc cơ bản của ISO 9001 là việc liên tục cải thiện hệ thống quản lý. Điều này cũng tương tự với các yêu cầu của ISO 22000 đòi hỏi doanh nghiệp thực phẩm phải nghiên cứu, tìm hiểu nỗ lực cải tiến. Vì vậy. doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001 được coi là tiền đề để áp dụng ISO 22000 một cách hiệu quả.
Như vậy, qua những thông tin chia sẻ trên đây ta có thể thấy được ISO 9001 tập trung vào việc cải thiện quản lý chất lượng doanh nghiệp, còn ISO 22000 tập trung vào việc đảm bảo an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Hy vọng, từ những thông tin chia sẻ này doanh nghiệp có thể hiểu và áp dụng vào thực tế một cách hiệu quả.
Bài viết liên quan: