So sánh sự khác nhau giữa nghị định 46 và nghị định 15 về an toàn thực phẩm

So sánh sự khác nhau giữa nghị định 46 và nghị định 15 về an toàn thực phẩm là nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm có sự điều chỉnh đáng kể. Việc hiểu rõ bản chất hai nghị định, đặc biệt các thay đổi liên quan đến HACCP và ISO 22000, giúp doanh nghiệp chủ động rà soát và điều chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh phù hợp

Nghị định 46 và nghị định 15 là gì?

Nghị định 15

Nghị định 15 viết đầy đủ là 15/2018 NĐ-CP,  là văn bản quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, được xây dựng theo hướng cải cách thủ tục hành chính, trao quyền tự công bố sản phẩm cho doanh nghiệp và đẩy mạnh cơ chế hậu kiểm. Các yêu cầu cơ bản của Nghị định 15/2018 gồm:
– Doanh nghiệp thực hiện tự công bố sản phẩm đối với đa số thực phẩm thông thường
– Đăng ký bản công bố sản phẩm đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, sản phẩm cho trẻ dưới 36 tháng tuổi
– Bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm về cơ sở vật chất, trang thiết bị, con người
– Chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng và an toàn sản phẩm khi lưu thông trên thị trường
– Thực hiện chế độ lưu giữ hồ sơ, truy xuất nguồn gốc và chấp hành hậu kiểm

Nghị định 46

Nghị định 46 viết đầy đủ là nghị định 46/2026/NĐ-CP, là nghị định sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý an toàn thực phẩm, tăng cường điều kiện sản xuất, kinh doanh và siết chặt trách nhiệm pháp lý của tổ chức, cá nhân trong chuỗi thực phẩm. Các yêu cầu cơ bản của Nghị định 46/2026 gồm:
– Bổ sung điều kiện duy trì an toàn thực phẩm trong suốt quá trình hoạt động, không chỉ tại thời điểm xin cấp phép
– Tăng cường trách nhiệm chứng minh sự tuân thủ khi cơ quan quản lý kiểm tra
– Làm rõ hơn yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, thu hồi và xử lý sản phẩm không bảo đảm an toàn
– Quy định chặt chẽ hơn về điều kiện cấp và duy trì Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm

So sánh sự khác nhau giữa nghị định 46 và nghị định 15

Nghị định 46 là nghị định bổ sung và sửa đổi của nghị định 15. Vì vậy có những thay đổi nhất định trong yêu cầu, cách thực hiện. Cụ thể:

Về cách tiếp cận quản lý

Nghị định 15/2018 tập trung vào đơn giản hóa thủ tục, cho phép doanh nghiệp tự công bố sản phẩm và chịu trách nhiệm về chất lượng, cơ quan nhà nước tăng cường hậu kiểm thay vì tiền kiểm.

Nghị định 46/2026 bổ sung yêu cầu duy trì điều kiện an toàn thực phẩm trong suốt quá trình hoạt động, tăng kiểm tra thực tế tại cơ sở và làm rõ nghĩa vụ chứng minh sự tuân thủ khi có thanh tra.

Điểm thay đổi về an toàn thực phẩm

Theo Nghị định 15/2018, cơ sở có chứng nhận HACCP hoặc ISO 22000 trong nhiều trường hợp được miễn hoặc đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, thể hiện sự công nhận các hệ thống quản lý quốc tế trong quản lý nhà nước.

Tuy nhiên theo Nghị định 46/2026, chứng nhận HACCP và ISO 22000 không còn mặc nhiên thay thế cho Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, trừ trường hợp được quy định cụ thể. Doanh nghiệp dù đã áp dụng hệ thống quản lý chất lượng quốc tế vẫn phải thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý nếu thuộc diện bắt buộc. Quy định này tách bạch rõ giữa tiêu chuẩn tự nguyện và điều kiện hành chính bắt buộc.

Về trách nhiệm và chế tài

Nghị định 15/2018 nhấn mạnh trách nhiệm tự công bố và tự chịu trách nhiệm về sản phẩm.

Nghị định 46/2026 bổ sung quy định rõ hơn về duy trì điều kiện sản xuất, tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm, qua đó nâng cao tính ràng buộc pháp lý đối với doanh nghiệp.

Doanh nghiệp bị ảnh hưởng thế nào khi nghị định 46 ra đời?

Bên cạnh mục tiêu siết chặt quản lý, Nghị định 46/2026 cũng bộc lộ một số hạn chế trong quá trình áp dụng thực tế.

• Thứ nhất, quy định không còn công nhận mặc định chứng nhận ISO 22000 và HACCP thay thế giấy phép điều kiện an toàn thực phẩm làm gia tăng thủ tục hành chính đối với doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống quản lý quốc tế, gây phát sinh chi phí và thời gian thực hiện.
• Thứ hai, một số nội dung hướng dẫn chưa thật sự đồng bộ với quy định chuyên ngành khác, dẫn đến cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất giữa các địa phương.
• Thứ ba, việc yêu cầu bổ sung điều kiện và hồ sơ chứng minh duy trì hoạt động an toàn thực phẩm trong suốt quá trình sản xuất tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là trong giai đoạn chuyển tiếp.

Theo cập nhật mới nhất, Nghị định 46/2026/NĐ-CP đã được tạm ngưng hiệu lực để rà soát và hoàn thiện thêm các nội dung chưa phù hợp với thực tiễn. Vì vậy, doanh nghiệp cần theo dõi thông tin chính thức từ cơ quan quản lý nhà nước để áp dụng đúng văn bản đang có hiệu lực, tránh thực hiện sai quy định hoặc chuẩn bị hồ sơ không cần thiết.

So sánh sự khác nhau giữa nghị định 46/2026 NĐ-CP và nghị định 15/2018 NĐ-CP về an toàn thực phẩm cho thấy định hướng quản lý ngày càng chặt chẽ hơn, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách để bảo đảm hài hòa giữa kiểm soát an toàn và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Doanh nghiệp có thắc mắc, liên hệ Q-CERT tại hotline 096.1606.610 hoặc 096.2433.610 ngay hôm nay để được hỗ trợ kịp thời!

Fanpage: Q-CERT – Niềm tin của nông sản xuất khẩu

Youtube: Chứng nhận Q-CERT